W niedzielę, 24 maja, Góra Gradowa w Gdańsku zamieni się w największe na Pomorzu plenerowe centrum nauki i odkrywania świata. Ponad 80 naukowych atrakcji w centrum Gdańska. Zapraszamy Członków i Sympatyków Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk” na 5. Piknik Nauki Fahrenheita – na bezpłatne wydarzenie dla dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów.

Wydarzenie, organizowane od pięciu lat przez Związek Uczelni Fahrenheita (Gdański Uniwersytet Medyczny, Politechnika Gdańska i Uniwersytet Gdański), Hevelianum oraz Miasto Gdańsk, jest największym piknikiem naukowym na Pomorzu i co roku przyciąga tysiące odwiedzających.

Podczas tegorocznej edycji na uczestników czeka ponad 80 stanowisk edukacyjnych, w tym 67 namiotów Uczelni Fahrenheita, pokazy naukowe, warsztaty, strefy tematyczne i aktywności przygotowane przez naukowców, studentów oraz partnerów wydarzenia.

Program sceny naukowej obejmuje m.in. pokaz mody zero waste, mini spektakl teatralny, pokazy popularnonaukowe, rozmowy o technologii i energii, prezentacje projektów studenckich, które zmieniają pomysły w realne rozwiązania czy pokaz pierwszej pomocy.

– Piknik Nauki Fahrenheita pokazuje, że nauka może być jednocześnie fascynująca, dostępna i angażująca dla każdego niezależnie od wieku – mówi Karolina Sienkiewicz, menedżer projektów w Związku Uczelni Fahrenheita oraz organizatorka pikniku. – To wydarzenie, podczas którego wspólnie z uczelniami i partnerami tworzymy przestrzeń do odkrywania, eksperymentowania i rozmowy o świecie, który nas otacza.

Teren Hevelianum, gdzie odbędzie się piknik, podzielony został na kilka tematycznych stref. Największą z nich będzie miasteczko naukowe, gdzie znajdą się namioty Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Politechniki Gdańskiej oraz Uniwersytety Gdańskiego. Poruszane tematy obejmą zakres medycyny, środowiska, nauk ścisłych i humanistycznych.

Atrakcje przygotują także partnerzy wydarzenia, w ramach tzw. wysp partnerskich. Będą to stoiska z zakresu ekologii, energii, mikroorganizmów czy robotyki, strefa bezpiecznego ruchu, tor zdalnie sterowanych aut F1. Uczestnicy będą mogli wykonać badania profilaktyczne, a na najmłodszych czekać będzie strefa malucha z grami, animacjami oraz warsztatami.

– Hevelianum jest miejscem, w którym nauka spotyka się z doświadczeniem i ciekawością świata – mówi Paweł Golak, dyrektor Hevelianum. – Piknik Nauki Fahrenheita doskonale wpisuje się w tę ideę. Widzimy rosnące zainteresowanie tym wydarzeniem, co pokazuje, że mieszkańcy Pomorza chętnie odkrywają naukę w zaproponowanej przez nas formule. W ubiegłym roku odwiedziło nas prawie 5 tysięcy osób, w tym spodziewamy się jeszcze większego zainteresowania.

5. Piknik Nauki Fahrenheita odbędzie się w niedzielę 24 maja w godzinach 11.00-16.00 na terenie Hevelianum (Gdańsk, Góra Gradowa). Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny.

Organizatorzy: Uczelnie Fahrenheita: Gdański Uniwersytet Medyczny, Politechnika Gdańska (organizator jednocześnie trwającego Bałtyckiego Festiwalu Nauki) i Uniwersytet Gdański oraz Hevelianum.
Partnerem wydarzenia jest Samorząd Województwa Pomorskiego oraz: Amberexpo, Samorząd Województwa Pomorskiego, Invest in Pomerania Agencja Rozwoju Pomorza, Aramco Europe, Polskie Elektrownie Jądrowe, Fundacja ORLEN dla Pomorza, Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej, Port Czystej Energii, Wydział Ekologii i Energetyki Urzędu Miejskiego w Gdańsku, Gdańska Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna, Gdańskie Wodociągi, Straż Miejska w Gdańsku, Zakład Utylizacyjny w Gdańsku oraz Gdański Ośrodek Sportu.
(źródło: oprac. Joanna Strzelec Hevelianum, gdansk.pl).

Fot. Dominik Paszliński (gdansk.pl)

16 maja Gdańsk po raz kolejny zaprasza do nocnego odkrywania kultury. W ramach Europejskiej Nocy Muzeów ponad 50 instytucji w całym mieście otworzy swoje drzwi po godzinach, oferując nie tylko zwiedzanie wystaw, lecz także wyjątkowe wydarzenia: koncerty, spektakle, warsztaty i spotkania, które pozwolą spojrzeć na znane miejsca z zupełnie nowej perspektywy. Specjalne linie komunikacji miejskiej umożliwią wygodne przemieszczanie się między lokalizacjami.

Instytucje 16 maja 2026 roku otwarte będą w godzinach 18.00 – 24.00. Wydarzenia odbywające się wieczorem i nocą to idealna okazja, żeby spojrzeć na znane miejsca z zupełnie innej perspektywy.
Europejska Noc Muzeów w Gdańsku – co, gdzie, kiedy?

Aby ułatwić wybór miejsc do odwiedzenia, organizatorzy przygotowali kilka tras zwiedzania, które pozwalają w pełni i możliwie najefektywniej wykorzystać atrakcje dostępne tego wieczoru.

Wiele muzeów i instytucji zlokalizowanych jest w granicach Głównego Miasta.W swoje gościnne progi zaprasza Akademia Sztuk Pięknych. Natomiast w Domu Angielskim, Wielkiej i Małej Zbrojowni na zwiedzających czekają m.in. wystawy i warsztaty.

Gdański Teatr Szekspirowski zaplanował nocne zwiedzanie teatru, które nie będzie zwykłą wizytą z przewodnikiem… Między kulisami i w zakamarkach sceny pojawią się postacie, które są dobrze znane, albo takie, o których nigdy nikt nie słyszał.

Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych będzie miejscem spotkania z japońską kulturą. Ze względu na specyfikę uczelni czasem nabierze ono tradycyjnego charakteru jak np. podczas warsztatów z rysowania Yōkai (mitycznych potworów, duchów, demonów i zjawisk nadprzyrodzonych w japońskim folklorze), a czasem współczesnej formy wykorzystującej narzędzia takie jak technologię VR czy druk 3D.

Także w obszarze Głównego Miasta znajduje się Centrum św. Jana (Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku), które otworzy tego wieczoru niedostępne na co dzień przestrzenie. Będziecie mogli zwiedzić wieżę i obejrzeć nocną panoramę Gdańska, poznacie wyjątkowe świętojańskie mieszkanki: pustułki oraz będziecie mogli cieszyć uszy możliwościami zrekonstruowanych niedawno organów. Wszystko to w niezwykłej, wieczornej atmosferze.

Filia Gdańska Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku będzie za to miejscem wytchnienia i relaksu: w spokojnej i nastrojowej bibliotece na jednej z najpiękniejszych ulic miasta, znajdziecie przestrzeń na zanurzenie się w książkach. Zajrzyjcie tu, jeśli podczas nocnego spaceru gwarnymi ulicami Głównego Miasta, zechcecie zatrzymać się i pomilczeć w dobrym towarzystwie.
Wokół Raduni

Podążając szlakiem Raduni nie jest trudno trafić do Muzeum Bursztynu, oddziału Muzeum Gdańska. Na nowoczesnej i multimedialnej wystawie w Wielkim Młynie każdy może odkryć na nowo niezwykłą historię bursztynu, a także zatopione w bryłkach z całego świata rośliny i zwierzęta oraz arcydzieła dawnych mistrzów i kolekcję sztuki nowoczesnej.

Ten szlak zawiedzie nas także do Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego. Poza zwiedzaniem Muzeum oraz sieni Domu Opatów Pelplińskich odwiedzający będą mogli zapoznać się z wystawą „Szczodrość form: Alfons Łosowski”, a także wziąć udział w warsztatach kolażu i rzeźby w glinie. W okolicy mamy szansę zajrzeć także do jednego z najlepiej zachowanych obiektów sakralnych w mieście. W Bazylice św. Mikołaja odbędzie się oprowadzanie po przestrzeni pełnej pamiątek, zabytków i świadków dziejów Gdańska. Trzeba być uważnym, bo w planach także zwiedzanie w ciemności!
Dzielnice warte odwiedzenia

Fanów leśnych wędrówek zachęcamy do odwiedzenia Kuźni Wodnej w Oliwie, oddziale Muzeum Gdańska, która jest zabytkiem dawnej techniki, jedynym tego typu zachowanym do dziś. To największa i najdłużej pracująca z młotowni oliwskich. Wizyta w Oddziale Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku będzie okazją do odkrycia świata pomorskiego rękodzieła i tradycji, którego sercem będzie haft kaszubski. Zachęcamy do nocnego zwiedzania wystaw „Kuzynki po igle. 50 lat hafciarskiego Klubu Siedmiu Kolorów” oraz „Kultura Ludowa Pomorza Gdańskiego”, a także wzięcia udziału w warsztatach haftowania zakładek do książek, który odbędzie się przy wspólnych rozmowach.

We Wrzeszczu warto zapoznać się z ofertą Miejskiego Teatru Miniatura, gdzie zagrany zostanie wyjątkowy spektakl „Gdybym był dorosły”. Jego scenariusz powstał dzięki współpracy z pięciolatkami i sześciolatkami z Przedszkola nr 28 „Na fali” w Gdańsku oraz z inspiracji książkami „Gdybym był dorosły” Evy Janikovszky i „Kiedy znów będę mały” Janusza Korczaka. Po nim odbędzie się muzyczna zabawa, którą zza konsoli poprowadzi DJ Myszka. Natomiast Noc Muzeów w Klubie ŻAK będzie wieczorem wspomnień szalonych lat 90. w Polsce. W kinie odbędzie się pokaz kultowych „Młodych Wilków” poprzedzony wykładem przybliżającym warunki socjoekonomiczne, które w post-balcerowiczowskiej Polsce formowały rozdział rodzimej kinematografii.

Gdański Archipelag Kultury to instytucja zlokalizowana w kilku dzielnicach miasta. Wizyta w Gamie GAK to okazja do odkrycia tajemnic Letnicy, a może Letniewa? Tego dowiedzą się uczestnicy lokalnego spaceru. Plama GAK zaprasza na foto szlak po Zaspie. Jak bardzo może zmienić się miasto? Uczestnicy sprawdzą to na własne oczy podczas gry terenowej, która połączy spacer z odkrywaniem historii dzielnicy. Otrzymają pakiet ze wskazówkami i wyruszą na poszukiwanie miejsc, które dziś wyglądają zupełnie inaczej – a czasem… już nie istnieją. Odwiedziny Studia GAK na Oruni będą okazją do przeniesienia się do świata dawnych komunikatów, przemówień i audycji radiowych. A potem samodzielnego zmierzenia się z mikrofonem i nagrania własnej, krótkiej audycji.

Twierdza Wisłoujście, oddział Muzeum Gdańska! Ta imponująca fortyfikacja podczas Nocy Muzeów prezentować będzie się w blasku wyjątkowej iluminacji świetlnej. Na miejscu czekać będzie także stanowisko VR i pokazy grup rekonstrukcyjnych, a także klimatyczne i z pewnością rozgrzewające ognisko. Stąd już niedaleko także do Wartowni nr 1 na Westerplatte, oddziału Muzeum Gdańska, a także Muzeum Westerplatte, oddziału Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
Młyniska i Młode Miasto

To obszar miasta, który intensywnie się rozwija i przyciąga do nowych przestrzeni, które jednocześnie są wyraźnymi świadkami historii. Takim miejscem jest m.in. Grid Arthub, gdzie podczas Nocy Muzeów odbędzie się oprowadzanie po wystawie: „Czym się dzielimy.” Dla zwiedzających otworzy się także zabytkowa Hala 40A, która obecnie jest nowoczesną przestrzenią eventową oraz miejscem spotkań Kościoła Radość. Poznacie tu multimedialną historię adaptacji Hali RADOŚĆ z komentarzem „na żywo”, połączoną ze zwiedzaniem oraz multimedialną prelekcję o historii Stoczni Cesarskiej i Hali 40A przed ich adaptacją. PAN Biblioteka Gdańska przygotowała coś specjalnie dla książkoholików! To dla nich nie Noc Muzeów, a Noc „oprawców” ksiąg. W PAN przeniesiemy się do czasów, gdy twarda oprawa oznaczała solidną deskę, a cenne skórzane oprawy były prawdziwymi dziełami sztuki. Gdy przed „wiecznym nieoddaniem” książki chronił… łańcuch.

W Europejskim Centrum Solidarności przeniesiemy się do lat 70. i 80. XX wieku, widzianych z perspektywy kolekcjonerstwa, dizajnu oraz przemian społecznych, które kształtowały estetykę i codzienność tamtego czasu. Tu czeka Nas rozmowa o tym co rzeczy opowiadają o ludziach, czasie i kulturze, a także warsztaty patchworku oraz taneczny parkiet, który przeniesie w podróż przez dekady lat 70. i 80. – energetycznego disco, nowofalowych brzmień i nieśmiertelnych polskich klasyków.
Nowości w programie

Możliwe, że Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej wydaje się Wam nowym miejscem na mapie miasta, ale sprawdźcie dobrze, ich lokalizacje na pewno są Wam dobrze znane. Ta nowa instytucja kultury, powstała z połączenia Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia i Gdańskiej Galerii Miejskiej. Podczas Nocy Muzeum w oddziale na ul. Szerokiej pomogą nam eksplorować pojęcie czułości. Za kim tęsknimy? Do kogo wzdychamy? Na czym polega mail art? Wyślecie tam listy i na pewno zwolnicie tempo, by dostrzec to, co momentami ulotne w ciągłym biegu. W oddziale przy Jaskółczej 1 odwiedzający poznają historię Dolly Parton, której „sztuczność” jest bardziej prawdziwa niż naturalizm wielu.

W programie gdańskiej Nocy Muzeów debiutuje PPTTK Oddział im. dr. Jerzego Szukalskiego w Gdańsku. Z tej okazji przygotowali bezpłatne spacery tematyczne z przewodnikami (w języku polski, angielskim i białoruskim) dla rodzin i dorosłych (+18), podczas których ożyją gdańskie legendy, historie Domu Schumannów, Fahrenheitów i inne niezwykłe opowieści z dziejów miasta.

Zaprasza Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku, którego program skupi się pod hasłem „5 Wileńska Brygada AK na Pomorzu”. W ich lokalizacji uczestniczyć będzie można m.in. w dyskusji historyków o Zdzisławie Badosze „Żelaznym”, pokazie filmu „Ni śladu, ni znaku” oraz zapoznać się z wyjątkowymi materiałami archiwalnymi dotyczącymi Żołnierzy Wyklętych.
Punkt Informacji i miasto w Twoich rękach

Instytut Kultury Miejskiej stanie się sercem tegorocznej Nocy Muzeów. Przy Targu Rakowym 11 ponownie znajdzie się Punkt Informacji Nocy Muzeów, gdzie zwiedzający zdobędą praktyczne informacje dotyczące gdańskich wydarzeń, ulotkę oraz informację na temat organizacji komunikacji miejskiej.

Poza funkcją informacyjną i promocyjną Instytut Kultury Miejskiej zaprasza na wydarzenia organizowane specjalnie z okazji Nocy Muzeów. Przygotowane atrakcje związane są z makietą Śródmieścia. Młodsi odbiorcy będą mieli okazję poznać Luźną Gąskę – zwariowaną i pomysłową bohaterkę, z którą wsiądą do samolotu i polecą wysoko nad Gdańskiem. Starsi będą mogli doświadczyć niezapomnianej wirtualnej przygody na pokładzie sterowca „Lew Hanzy” i uratować nasze miasto w grze opartej na technologii VR. Zainteresowanych kulisami powstawania makiety Gdańska z pewnością przekona możliwość samodzielnego wykonania jej fragmentu w formie makiety warstwowej. Do pracy nad nią posłużą zestawy elementów wyciętych na ploterze laserowym, które po złożeniu tworzą trójwymiarowy fragment miasta.

Jak poruszać się podczas Nocy Muzeów?

Już po raz kolejny, we współpracy z Instytutem Kultury Miejskiej w Gdańsku, Stowarzyszenie Grupa Tramwajowo-Autobusowa WPK GG zajmować się będzie koordynacją wszystkich połączeń komunikacji miejskiej dedykowanych akcji. Dzięki specjalnym liniom możliwe będzie przemieszczanie się pomiędzy wieloma instytucjami biorącymi udział w tym wydarzeniu w towarzystwie m.in. historycznych i wyjątkowych pojazdów z różnych epok.

Linie specjalne funkcjonujące w sobotnią noc 16 maja 2026 r.:

Tramwajowa NM1 o częstotliwości co 60 minut na trasie: OLIWA – Strzyża – Wrzeszcz – Kliniczna – Stocznia – Stadion – NOWY PORT,
Autobusowa NM2 o częstotliwości co 60 minut na trasie: NOWY PORT – Stadion – MUZEUM WESTERPLATTE,
Autobusowa NM3 o częstotliwości co 20 minut na trasie: MUZEUM II WOJNY ŚWIATOWEJ – Dworzec Główny – Podwale Przedmiejskie – Twierdza Wisłoujście – MUZEUM WESTERPLATTE,
Autobusowa NM4 o częstotliwości co 60 minut na trasie: PLAC SOLIDARNOŚCI – Dworzec Główny – ŚRÓDMIEŚCIE SKM – Trakt Św. Wojciecha – ORUNIA GOŚCINNA.

Odjazdy są skoordynowane tak, aby móc dogodnie przesiąść się pomiędzy tramwajami i autobusami różnych linii specjalnych.
Przejazdy liniami specjalnymi koordynowanymi przez GTA WPK GG są bezpłatne.

Bezpłatne przejazdy tymi liniami realizowane będą przez:

Spółkę Gdańskie Autobusy i Tramwaje, będącą Partnerem Głównym,
Kultowego Ikarusa,
Czeską Deskę,
Najlepsze Numery,
Fundację Retro Zajezdnia.

Więcej informacji: www.nocmuzeow.ikm.gda.pl oraz www.wpkgg.pl/nocmuzeow2026.

Nowością w tym roku jest współpraca z firmą Lime. Osoby uczestniczące w Europejskiej Nocy Muzeów w Gdańsku, które w nocy z 16 na 17 maja skorzystają w aplikacji Lime z kodu ‘MUZEUMZLIME26”, otrzyma dwa bezpłatne przejazdy hulajnogą, każdy do 10 minut – tak aby móc bezpłatnie dojechać i wrócić z nocnego zwiedzania.

Szczegółowy rozkład jazdy linii specjalnych znajduje się na stronie ztm.gda.pl.
Weź udział w konkursach

Podczas nocnego zwiedzania 200 pierwszych osób, które zbiorą minimum 4 pieczątki z miejsc znajdujących się w jednym obszarze (np. Wokół Raduni, Młyniska/Młode Miasto czy Oliwa), otrzyma książkę. W zbieraniu pieczątek pomoże specjalna ulotka, którą odbierzecie w miejscach zwiedzania.

Dodatkowe informacje znajdują się także na stronach internetowych każdego z organizatorów, a szczegółowy program Nocy Muzeów w Gdańsku na stronie www.nocmuzeow.ikm.gda.pl.

Organizatorami Europejskiej Nocy Muzeów w Gdańsku są: Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku, Europejskie Centrum Solidarności, Gdański Archipelag Kultury, Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej, Gdański Teatr Szekspirowski, Instytut Kultury Miejskiej, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku, Klub Żak, Muzeum Gdańska, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego, Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku, Polska Akademia Nauk Biblioteka Gdańska, Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych filia w Gdańsku, PTTK Oddział im. dr. Jerzego Szukalskiego w Gdańsku, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Konrada Korzeniowskiego w Gdańsku.

(źródło: oprac. Marta Formella – gdansk.pl) i więcej informacji:

https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Europejska-Noc-Muzeow-Co-gdzie-kiedy,a,310582

Tablica upamiętniająca ks. infułata Stanisława Bogdanowicza została uroczyście odsłonięta w sobotę, 9 maja w Gdańsku, na Skwerze im. ks. infułata Stanisława Bogdanowicza. Inicjatorem tego przedsięwzięcia był Przewodniczący Zarządu Dzielnicy Śródmieście. W uroczystości udział wziął Zarząd Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk”, którego Członkiem Honorowym jest śp. ks. Bogdanowicz (wieloletni proboszcz Bazyliki Mariackiej). Uczestniczyli m.in. brat ks. Bogdanowicza – Antoni, Prezydent Gdańska – Aleksandra Dulkiewicz, Zarząd Stowarzyszenia „Godność” na czele z prezesem Czesławem Nowakiem, senator Bogdan Borusewicz, radni Gdańska, przedstawiciel „Solidarności” Wojciech Książek, przedstawiciel Stowarzyszenia Federacji Młodzieży Walczącej – Robert Kwiatek.

Licznie zebranych gości oraz Gdańszczan powitał przewodniczący Marcin Bildziuk, który powiedział m.in.: Uroczystości nadania imienia temu skwerowi zabrakło jednego elementu, by w pełni oddać hołd patronowi tego miejsca – tablicy informacyjnej przybliżającej sylwetkę księdza Bogdanowicza. Postanowiłem wypełnić tę lukę w 2024 roku. Wyszedłem z inicjatywą powstania tablicy. Udało się przekonać do tego radnych dzielnicy i tablica została sfinansowana ze środków Rady Dzielnicy Śródmieścia. Proces tworzenia tablicy przebiegał z dbałością o każdy szczegół. Tekst biograficzny został opracowany w ścisłym porozumieniu z rodziną księdza (Antonim Bogdanowiczem). Zamieszczoną na tablicy fotografię wykonaną przez śp. Macieja Kosycarza przekazała jego małżonka Hanna (właścicielka agencji Kosycarz Foto Press).

– Ks. infułat Stanisław był zaangażowany w powstanie Rady Dzielnicy Śródmieście i wspierał grupę inicjatywną, która działała pod przewodnictwem prof. Andrzeja Januszajtisa – wspomniał Marcin Bildziuk. – Miałem zaszczyt uczestniczyć w tej grupie. Wspólnie walczyliśmy najpierw o głosy mieszkańców, żeby w ogóle mogły wybory się odbyć, a później, aby doszło do powstania Rady Dzielnicy. W czasie naszej działalności ksiądz infułat bardzo często uczestniczył w organizowanych przez nas wydarzeniach. Uczestniczył też w naszym dzielnicowym Budżecie Obywatelskim, który był organizowany jeszcze za jego życia.

Na tablicy jest następujący tekst:

Kapłan niezłomny, więzień polityczny reżimu komunistycznego, kapelan kombatantów, opozycji komunistycznej, NSZZ „Solidarność” i Stowarzyszenia „Godność”. Profesor Gdańskiego Seminarium Duchownego. Kawaler Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Wolności i Solidarności oraz pośmiertnie Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczony Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis. Honorowy Obywatel Miasta Gdańska. Święcenia Kapłańskie przyjął 29 czerwca 1962 r. W latach 1978-2014 był proboszczem Bazyliki Mariackiej w Gdańsku i przyczynił się do odzyskania zabytków sztuki zrabowanych przez Niemców oraz komunistów. Napisał blisko 60 książek i ponad 300 artykułów o tematyce historycznej. Pisał również bajki dla dzieci.”

Podczas uroczystości zabrał głos m.in. prezes Stowarzyszenia „Godność” Czesław Nowak:

– Znałem ks. Bogdanowicza bardzo dobrze – powiedział Czesław Nowak, prezes Stowarzyszenia „Godność”, który wraz z liczną grupą członków Stowarzyszenia (m.in. Andrzejem  Michałowskim, Anną Kołakowską) wziął udział w uroczystym odsłonięciu tablicy. – Znałem go wtedy, kiedy tutaj jeszcze przed „Sierpniem 1980” odbywały się  spotkania. Właśnie tutaj na tym placu, a potem szliśmy modlić się do kościoła Mariackiego, gdzie Ksiądz Stanisław odprawiał mszę. Po wywalczeniu „Solidarności”, nastąpił stan wojenny. My, portowcy, których sporo aresztowano, internowano (54 osoby, z tego niektórzy po dwa razy, jak na przykład Andrzej Michałowski i ja), byliśmy taką walczącą, cichą „brygadą Solidarności” na Wybrzeżu. Po wyjściu z więzienia mieliśmy schronienie i pomoc u ks. Stanisława – na plebanii Bazyliki Mariackiej.Tam także młodzi ludzie – w tym dziennikarze mogli uczyć się redagowania i wydawania prasy podziemnej.

Czesław Nowak z uznaniem wyraził się o inicjatorach tablicy pamiątkowej, jednakże z wielkim żalem przypomniał, że starania o godniejsze upamiętnienie duchownego nie spotykały się z przychylnością decydentów i natrafiały przez wiele lat na – jak to powiedział – „opór”. Nowak stwierdził, że po śmierci ks. Bogdanowicza jego środowisko „Godność” wnioskowało, aby księdzu Bogdanowiczowi nadać imię placu przy Bazylice. Jednakże nie było na to zgody władz miasta. Także nie było przychylności, aby nazwać jego imieniem ulicę. Był pomysł, aby na tym skwerze postawić ławeczkę z siedzącymi: Maciejem Płażyńskim i księdzem Bogdanowiczem. Nie było i nie ma na to zgody…

A przecież kościół (Bazylika i nie tylko) w czasach reżimu komunistycznego (w czasie stanu wojennego oraz kolejnych latach walki o odzyskanie niepodległości) dawał schronienie i oparcie prześladowanym ludziom „Solidarności”, opozycji. Podczas mszy odprawianych przez ks. Bogdanowicza  – w intencjach patriotycznych (3 maja, 15 sierpnia i 11 listopada) gromadziły się w Bazylice tysiące wiernych.

Brat ks. Bogdanowicza –  Antoni  wyznał zgromadzonym, że wraz z odsłonięciem tablicy spełniły się już wszystkie jego marzenia o upamiętnieniu brata. Pierwszym było ufundowanie przez niego epitafium w Bazylice Mariackiej, kolejnym – nadanie skwerowi imienia ks. Bogdanowicza, następnym – doprowadzenie do napisania książki o księdzu (co już jest finalizowane), a ostatnim – odsłonięcie tej tablicy.

– Zapamiętałam go jako człowieka szalenie łagodnego – powiedziała w swoim przemówieniu Aleksandra Dulkiewicz, Prezydent Gdańska. – Przez tą łagodność tworzył miejsce dla każdego. Nikt nie czuł się wykluczony, a każdy czuł się przytulony. Czasy, w których taka właśnie postawa była potrzebna, były niełatwe i myślę, że to jest coś, co poza tymi widomymi znakami pamięci, jak ten skwer tutaj w pobliżu Pomnika Króla Jana III Sobieskiego, gdzie odbywały się manifestacje, o których wspominał pan Czesław Nowak, które organizowali także członkowie Ruchu Młodej Polski i skąd ruszały procesje do Bazyliki Mariackiej, że to jest bardzo dobre miejsce. Ale chyba najważniejsze jest to, żebyśmy poza tymi trwałymi widomymi znakami pamięci tę postawę księdza Bogdanowicza pielęgnowali każdego dnia. Cieszę się bardzo, że choćby ksiądz prałat Ireneusz Bradtke kontynuuje przywracanie blasku Bazylice Mariackiej, to co rzeczywiście rozpoczął ksiądz Bogdanowicz. Myślę, że każdy z nas ma takie zadanie.

Prezydent Dulkiewicz wspomniała, że księdza Bogdanowicza poznałam przez jego bajki o Gdańsku (sygnowane Stan Bogdan), które czyta swojej córce.  – To pokazuje jego miłość i troskę o różne środowiska, ale także miłość do Gdańska i chęć podzielenia się tym dziedzictwem.

Zdjęcia: Janusz Wikowski

Kapłan niezłomny, więzień polityczny reżimu komunistycznego, kapelan kombatantów, opozycji komunistycznej, NSZZ „Solidarność” i Stowarzyszenia „Godność”. Profesor Gdańskiego Seminarium Duchownego. Kawaler Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Wolności i Solidarności oraz pośmiertnie Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczony Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis. Honorowy Obywatel Miasta Gdańska. Święcenia Kapłańskie przyjął 29 czerwca 1962 r. W latach 1978-2014 był proboszczem Bazyliki Mariackiej w Gdańsku i przyczynił się do odzyskania zabytków sztuki zrabowanych przez Niemców oraz komunistów. Napisał blisko 60 książek i ponad 300 artykułów o tematyce historycznej. Pisał również bajki dla dzieci.” – czytamy na odsłoniętej tablicy.

* * *

Na koniec dodajmy, że uroczystość odsłonięcia tablicy zgromadziła działaczy z różnych środowisk politycznych, społecznych oraz licznie przybyłych parafian, Gdańszczan, w tym członków Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk” (którego Honorowym Członkiem był ks. infułat Bogdanowicz). Byli także przedstawiciele parlamentu, wśród nich senator Bogdan Borusewicz, samorządowcy: prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, przewodnicząca Rady Miasta Gdańska Agnieszka Owczarczak, wiceprzewodniczący Piotr Dzik (bardzo zaangażowany w upamiętnienie księdza oraz ugoszczenie VIP-ów),  radni miejscy Kazimierz Koralewski (PiS) oraz Sylwia Rydlewska-Kowalik, Maximilian Kieturakis – z ugrupowań rządzących. Przybyli duchowni, na czele z proboszczem Bazyliki Mariackiej ks. prałat Ireneusz Bradtke, ks. kanonikiem Ludwikiem Kowalskim (proboszczem Bazyliki Św. Brygidy) oraz ks. Krzysztofem Niedałtowskim (z kościoła pw. Św. Jana). Licznie byli reprezentowani przedstawiciele gdańskich instytucji i organizacji, z którymi ks. Bogdanowicz był związany, m.in. „Solidarności”, „Godności”, „Naszego Gdańska” (z Gdańskimi Patrycjuszkami oraz Prezesami – Stanisławem Sikorą, Zbigniewem Sochą i Janem Kulasem), Federacji Młodzieży Walczącej (na czele z Robertem Kwiatkiem), z Pomorskiej Izby Rzemieślniczej Małych i Średnich Przedsiębiorstw, a także Ruchu Młodej Polski (na czele z Aleksandrem Hallem), Fundacji Centrum Solidarności, PTTK, ZHP, Związku Polskich Artystów Plastyków, Stowarzyszenia „Wszystko dla Gdańska”.

Tam gdzie modlił się Jan Heweliusz. W niedzielę, 22 lutego o godz. 15 warto wybrać się do kościoła pw. Św. Katarzyny w Gdańsku. Będzie okazja zwiedzić ten zabytkowy kościół z przewodnikami gdańskimi.   W tym dniu przydają bowiem dwa niezwykłe święta –  Międzynarodowy Dzień Przewodnika Turystycznego oraz Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego.

 Międzynarodowy Dzień Przewodnika Turystycznego, ustanowiony podczas III Konwencji Światowej Federacji Stowarzyszeń Przewodników Turystycznych w Nikozji na Cyprze w 1989 r. obchodzony jest uroczyście od ponad 35 lat 21 lutego.

Prezes Stowarzyszenia Nasz Gdańsk, Stanisław Sikora zaprasza wszystkich zainteresowanych – nie tylko członków i sympatyków Stowarzyszenia – w niedzielę, o 15 do kościoła św. Katarzyny w Gdańsku.

Prezes SNG Stanisław Sikora. Fot. Janusz Wikowski

Jest to niezwykły kościół. Jak ocenił znawca historii Gdańska, prof. Andrzej Januszajtis, pierwszy obiekt sakralny w miejscu dzisiejszego kościoła św. Katarzyny mógł powstać już w 997 roku – w czasach działalności św. Wojciecha i ma związek z początkami chrześcijaństwa na ziemiach polskich. W swojej historii kościół najpierw należał do katolików, w XVI przeszedł w ręce protestantów. Od 1947 roku gospodarzami kościoła św. Katarzyny są karmelici.

Przewodnicy oprowadzą po zabytkowym kościele (odremontowanym po pożarze w 2006 r.). Wskażą najcenniejsze obiekty, przypomną historię oraz opowiedzą ciekawostki.

Będzie okazja poznać miejsce – ławkę, w której modlił się sławny gdańszczanin Jan Heweliusz. Mieszkał niedaleko – na ulicy Korzennej (tam miał swoje obserwatorium). Od roku 1640 aż do śmierci był przełożonym gminy św. Katarzyny. Prawnuk Heweliusza ufundował epitafium na filarze, które można podziwiać w tym kościele. Rzeźbiarz Meyer nadał mu postać wyrastającego z konsoli z szarego marmuru czerwonego obelisku z białym medalionem portretowym. Całość zdobią wazy, girlandy i płaskorzeźbione przyrządy astronomiczne. Z baldachimu opada rozsunięta na boki kotara. Na białej tablicy jest napis: Janowi Heweliuszowi z całą czcią należną takiemu mężowi.

Epitafium restaurowano w roku 1987. Pod nim, rok wcześniej, odnaleziono płytę grobową, którą Heweliusz ufundował sobie za życia (w 1659 roku). Zgodnie z jego wolą jest tam napis: Błogosławieni zmarli, którzy umierają w Panu i herb, który zrekonstruowano. Obok, w szklanej gablotce, znajduje się fragment tabliczki trumiennej z monogramem J.H. i datą śmierci: 28 stycznia 1687.

Jest to miejsce, które warto zobaczyć.

Epitafium Jana Heweliusza w kościele św. Katarzyny. Fot. archiwum zdjęciowe Herder-Institut Marburg

Zatem, korzystajmy z okazji. Stowarzyszenie Nasz Gdańsk ma bardzo bogatą ofertę dla osób zainteresowanych historią, zabytkami, przybliżaniem bogatej oferty dla gdańszczan i turystów. Warto przypomnieć i zaprosić członków i sympatyków Stowarzyszenia na wycieczki organizowane przez licencjonowanego przewodnika, prezesa SNG Stanisław Sikorę.

(W.)

Boskie Rodzinne Jasełka przygotowane przez dzieci z Sanktuarium św. Wojciecha oraz Oratorium św. Jana Bosko – Salezjanie Gdańsk można będzie zobaczyć w kolejnych niedzielach w nowym 2026 roku. 4 stycznia w Parafii św. Jana Bosko w Gdańsku, 11 stycznia -w Parafii św. Siostry Faustyny, a 18 stycznia – w Sanktuarium św. Wojciecha w Gdańsku – Oruni.

Po występie będzie można wesprzeć finansowo Oratorium św. Jana Bosko.