W Gdańsku powstała społeczna inicjatywa mająca na celu budowę pomnika gen. Władysława Andersa. Utworzono komitet budowy. Trwają prace organizacyjno-techniczne dotyczące lokalizacji oraz koncepcji artystycznej pomnika. Rozpoczęła się zbiórka środków finansowych. Pomnik ma stanąć na placu przy Nowych Ogrodach. Wmurowanie kamienia węgielnego planowane jest 25 maja 2026 r.

– Inicjatywa powstała z potrzeby upamiętnienia jednej z najważniejszych postaci polskiej historii wojskowej – powiedział Zbigniew Jesionowski, instruktor ZHP ze szczepu im. Bohaterów Monte Cassino w Gdańsku, reprezentujących rodziny kombatantów. – Utworzyliśmy Społeczny Komitet Budowy pomnika gen. Władysława Andersa i żołnierzy 2 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. W skład Komitetu wchodzą osoby związane z historią 2 Korpusu, instruktorzy ZHP oraz przedstawiciele lokalnej społeczności zaangażowani w upamiętnienie bohaterów walczących o niepodległość Polski.

Od prawej: Andrzej Siewruk, Wiesław Kulesza i Zbigniew Jesionowski z wizytą w Stowarzyszeniu „Nasz Gdańsk”. Fot. Janusz Wikowski

– Tego rodzaju przedsięwzięcia, upamiętniające w Gdańsku historyczne postacie, są zbieżne z celami statutowymi naszego Stowarzyszenia i wyrażamy poparcie dla tej cennej inicjatywy oraz działań mających doprowadzić do postawienia pomnika gen. Władysława Andersa oraz Żołnierzy 2 Korpusu (ze stosowną aprobatą władz miasta oraz zgodą konserwatora zabytków) – powiedział Stanisław Sikora, prezes Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk”.

W tym miejscu w Gdańsku na skwerze przy Nowych Ogrodach ma stanąć pomnik gen. Andersa. Fot. Janusz Wikowski

W tym miejscu w Gdańsku na skwerze przy Nowych Ogrodach ma stanąć pomnik gen. Andersa. Fot. Janusz Wikowski

– Pomnik ma być wzniesiony na terenie zarządzanym przez Hevelianum w Gdańsku, na skwerze u zbiegu ulic: Nowe Ogrody i Powstańców Warszawskich (ograniczony zbiornikiem retencyjnym „Mokra Fosa”) – powiedział Wiesław Kulesza, wiceprezes Społecznego Komitetu Budowy. – Wybór tej lokalizacji ma symboliczne znaczenie – znajduje się w miejscu widocznym, dostępnym dla mieszkańców i odwiedzających Gdańsk, w pobliżu centrum nauki i edukacji. Trwają intensywne prace, a także prowadzona jest zbiórka funduszy. Prosimy ludzi dobrej woli, przedsiębiorców i organizacje oraz inne podmioty o wsparcie tego projektu, zachęcamy do wpłat choćby symbolicznej złotówki na nasze konto:

87 1240 5400 1111 0011 5517 7964

z dopiskiem: „Darowizna na budowę pomnika”.

– Przychylność władz miasta Gdańska pozwala nam ziścić wymarzony cel – powiedział Andrzej Siewruk, przewodniczący Koła „Rodziny Żołnierzy gen. Andersa” w Gdańsku. – Warto wesprzeć tę szlachetną inicjatywę. Chcemy, aby w Gdańsku wspólnym wysiłkiem, przy wsparciu darczyńców powstało miejsce, w którym będzie można czcić pamięć bohaterów walczących o wolność Polski.

– Żołnierze gen. Andersa po wojnie z różnych stron świata, zakładali rodziny. Do portów Gdańska i Gdyni przypływały statki z tułaczami, których losy rzuciły w najróżniejsze miejsca. W naszym Kole jest ok. 75 osób, córek i synów żołnierzy bezpośrednio związanych z armią gen. Andersa. Odwiedzamy miejsca pamięci i pochowku naszych bohaterów, którzy przeszli szlak śmierci z nieludzkiej ziemi zsyłki sowieckich łagrów, miejsc nadludzkiego wysiłku pracy – z Syberii do punktu tworzenia armii Polskiej Sił Zbrojnych na Zachodzie. Jesteśmy winni im pamięć, czcząc każdy grób i miejsce upamiętniające ich oddanie dla Ojczyzny.

Gen. Anders – popiersie w Monte Cassino. Fot. Andrzej Siewruk

Pomnik ma być hołdem dla gen. Andersa oraz wszystkich żołnierzy 2 Korpusu, którzy walczyli o wolność Polski na szlaku bojowym od Rosji przez Bliski Wschód i Afrykę, aż po Monte Cassino i Bolonię we Włoszech.

W maju mija 82. rocznica walk o wzgórze Monte Cassino, na którym stoi klasztor benedyktynów i jest nekropolia polskich żołnierzy poległych  w bitwie. W miasteczku Monte Cassino jest pomnik gen. Andersa. W tegorocznych uroczystościach weźmie udział także delegacja z Gdańska.

(JW)

Pomnik gen. Andersa w Monte Cassino fot. Andrzej Siewruk