Epitafium J. Bonifacio markiza Orii. Fot. A. Januszajtis.

Najbogatszy zespół epitafiów – 33 – plus dwa nagrobki i ponad 500 płyt grobowych posiada kościół Mariacki.

„Wystarczająco (długo) żyje ten, kto żyje w prawości” (…)

Przedwojenny inwentarz kościoła św. Katarzyny wylicza 10 epitafiów (dziś jest 5) i 197 płyt grobowych, u św. Jana 8 epitafiów (dziś 3) i pomnik nagrobny Nataniela Schrödera, u św. Mikołaja 8, u Piotra i Pawła – 6 epitafiów. Jednak na drugim miejscu po Mariackim był niewątpliwie kościół św. Trójcy. W samym tylko prezbiterium (tzw. kościele Wieczerzy Pańskiej) znajdowało się 6 epitafiów,  w głównym kościele również 6 i 3 kaplice grobowe. Dziś w prezbiterium są cztery epitafia, a w całym zespole sakralnym 9, dwie kaplice grobowe i ok. 160 płyt nagrobnych. Niezwykle wzruszające są inskrypcje – zwykle łacińskie lub niemieckie. Oto np. epitafium zmarłego w 1724 r. Chrystiana Abichta, na południowej ścianie prezbiterium, z napisem: Popatrz wędrowcze, tutaj spoczywa Chrystian Abicht, młodzieniec rzadkich nadziei, radość rodziców i Minerwy. Jeżeli mówisz: ten z pewnością żył krótko, to się mylisz. Wystarczająco (długo) żyje ten, kto żyje w prawości, więc jak? Wyrwany przez przedwczesną śmierć, w krótkiej walce pokonał pokusy zdradliwego świata, przeto musisz rzec: Niech mu ziemia lekką będzie.

Na odrestaurowanym epitafium sławnego profesora Gimnazjum Akademickiego Bartłomieja Keckermanna (1580–1609), którego śmierć uczczono słowami: „Wielki byłeś przez pisma, a że już nie mogłeś być większym, niebo Ci pozwoliło odejść do Boga”, czytamy m.in.: „Wybornemu filozofowi i teologowi, który swoje śmiertelne szczątki na tym miejscu złożył, ducha oddał niebu, z którego pochodził, sławę swojego imienia poświęcił wieczności. (…) Ten „pomnik miłości bliskich i powszechnego żalu” ufundował w 1623 r. „Joan Kaspar Cirenbergius”.

Keckermann był jednym z najbardziej wszechstronnych uczonych swoich czasów. Jego dzieła dotyczyły logiki, matematyki, geometrii, optyki, astronomii i geografii, etyki, polityki, ekonomii, filozofii, metafizyki, retoryki i fizyki! Do tego należy dodać pierwsze w Polsce wykłady z nawigacji, wydany jeszcze w Niemczech System teologii oraz późniejszy Wstęp do lektury Cycerona.

(…) „nie zniszczy nieśmiertelnego ducha.”

Inny sławny profesor, twórca pierwszej w Polsce szkoły technicznej, Paweł Pater (1656–1724), kazał sobie wyryć na nie zachowanym dziś grobie inskrypcję: „Tutaj leży Paweł Pater, profesor matematyki, który nie zaznał w życiu walki z chorobą, uniesienia złością, rozpalenia pożądliwością. Odszedł z życia jako kawaler w 1724 r., dn. 7 września.”. Nad dawnym wejściem do krużganku wisi ufundowane przez ks. Jerzego Zbaraskiego, kasztelana krakowskiego, epitafium szlachetnego Francuza Jeana de la Blanque’a, który u króla Jana w Szwecji pełnił obowiązek jako główny poseł wśród trzech dowódców wojennych. Później poszedł za królem Zygmuntem i dał wyborny dowód niezachwianej wierności. Na koniec zmarł w Gdańsku, w wieku 86 lat, zostawiając pełne czci wspomnienie i żal, w 1626 r., 25 lutego. Na północnej ścianie przywrócono świetność okazałemu epitafium pastora Samuela Schelwiga, zmarłego w 1715 r. w wieku 72 lat, przeciwnika pietyzmu, obrońcy nauki Lutra. Pomnik wystawiła wdowa.

   A oto dalsze epitafia w głównym kościele:

1) zmarłego w 1597 r. fundatora Biblioteki Miejskiej Giovanniego Bonifacio markiza Orii (w nawie północnej), wystawione własnym sumptem przez burmistrza Bartłomieja Schachmanna, z napisem, w którym m.in. czytamy: Choćby czas wkrótce, jak zwykł ze wszystkiem (czynić), zniszczył ten obraz, bynajmniej nie zniszczy nieśmiertelnego ducha. Napis sławiący zasługi zmarłego kończy się stwierdzeniem nawiązującym do jego życia, spędzonego w morskich podróżach: „Kości, zbyt długo miotane przez fale, tu odpoczynek od błądzenia należny znajdują”.

Jaszczurka – symbol trwałości (długowieczności)

2) W południowej nawie pierwsze od organów jest  epitafium rektora i bibliotekarza Gimnazjum Akademickiego Henryka Möllera (1567) z malowidłem, przedstawiającym Chrystusa w otoczeniu dzieci i napisem: „Pozwólcie dziateczkom przyjść do mnie”.

3) Na kolejnym filarze wisi epitafium 14-letniego syna Michała Harnischa (1566) ze sceną Zmartwychwstania i wzruszającą inskrypcją: „Pytasz, kogo kryje urna pod zimnym marmurem, kim jest chłopiec, przedstawiony na obrazie: Jego ojcem był Michał Harnisch, burmistrz ludnej Warszawy, pobożny i z czcią wspominany, Gdyby los go oszczędził, nosiłby imię ojca i z pewnością mu dorównał sławą i szacunkiem. Był bystry, w słowach rozważny, skromnych obyczajów, Poznać Boga było dla niego najwyższym dobrem. Poznał Go umierając, wyznał radosnymi ustami. Dlatego na łonie Boga spoczywa w spokoju i łagodności.”.

4) Szczególnie okazały jest kolejny pomnik epitafijny „uczonego w prawie i królewskiego poety, nieporównanego przez zręczność swojego ducha” adwokata i sekretarza Jana Kazimierza – Wawrzyńca Gablera (1609–1665), z jego portretem. 5) Jeszcze dalej, przy wejściu do zakrystii znajduje się epitafium w formie tryptyku, poświęcone rajcy i burgrabiemu Marcinowi Ravenwaltowi (1520). Centralna scena z fundatorami i ich świętymi patronami Anną i Barbarą pochodzi jeszcze z katolickich czasów, skrzydła z Ewangelistami dodano po reformacji. Dalej są dwie kaplice grobowe: rodzin Harderów i Offenbergów, wzniesione w 1720 r. Zachowana przeszklona loża rodziny Frantziusów z 1781 r. ze wspaniałą postacią Chronosa na szczycie dotychczas nie wróciła na swoje miejsce nad kryptą rodzinną w północnej nawie. Wśród ponad 160 płyt grobowych odnajdujemy płytę słynnego ludwisarza Hermana Benninga, który zdobił swoje dzwony jaszczurką – symbolem trwałości (długowieczności).

Andrzej Januszajtis

Epitafium S. Schelwiga. Fot. A. Januszajtis

Epitafium Ch. Abichta. Fot. A. Januszajtis

Prof. Andrzej Januszajtis wygłosił prelekcję na temat „Zabytków Głównego i Starego Miasta”. Fot. Janusz Wikowski

Stowarzyszenie „Nasz Gdańsk” zorganizowało w sobotę, 19 października 2013 r., festyn rodzinno-sąsiedzki. Festyn odbył się u zbiegu ulic Świętego Ducha i Grobli I, naprzeciw barokowej Kaplicy Królewskiej, przy Fontannie Czterech Kwartałów. Przybyło wielu mieszkańców Gdańska a także turystów, którzy z zainteresowaniem wysłuchali, pod gołym niebem, prelekcji prof. Andrzeja Januszajtisa  na temat  ”Zabytków Głównego i Starego Miasta”.

W bogatym programie festynu była m.in.: muzyka z lat 70. i 80. oraz piosenki o Gdańsku (w wykonaniu Duetu Muzycznego LESZEK I HANNA); pokaz mody; quizy i konkursy z wiedzy o Gdańsku. Słowa uznania uczestnicy festynu kierowali do szefowej tego przedsięwzięcia Pani Alicja Misiukiewicz oraz zespołu wolontariuszy ze Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk”. Podziękowania należą się seniorom z Klubu Motława, którzy bardzo aktywnie wzięli udział przy realizacji tego festynu.

Atrakcją była makieta Wyspy Spichrzów, którą prezentował inż. Stanisław Michel. Makieta ta – przedstawiająca odtworzone budynki na ulicach zdewastowanej obecnie Wyspy – spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem mieszkańców oraz turystów.

Był także poczęstunek – grill, napoje – serwowany dzięki sponsorom festynu: Urzędowi Miasta Gdańska, Firmie Piekarnia-Cukiernia Pellowski, Restauracji Gdańskiej, PUB-owi Duszek oraz sklepom LIBO,  MEDIAS oraz sklepowi z Gdańska – Oruni.

Zobacz Fotoreportaż z festynu Janusz Wikowskiego w Galerii

– Festyn rodzinno – sąsiedzki cz. 1

– Festyn rodzinno – sąsiedzki – cz. 2

– Festyn „U progu Złotej Jesieni – cz. 3

Zdjęcia: Janusz Wikowski

– Tytułem „Zasłużonego w historii Miasta Gdańska” obdarzyliśmy Krystynę Stankiewicz, reprezentującą środowisko przewodników gdańskich – powiedział doc. dr inż. Andrzej Januszajtis. Fot. Janusz Wikowski

 – Tytułem „Zasłużonego w historii Miasta Gdańska” obdarzyliśmy Krystynę Stankiewicz, reprezentującą środowisko przewodników gdańskich – powiedział doc. dr inż. Andrzej Januszajtis. – Oddajemy w ten sposób hołd wszystkim przewodnikom gdańskim. Medal Prezydenta Miasta Gdańska wręczyła bohaterce spotkania Helena Chmielowiec, dyrektor kancelarii prezydenta Miasta Gdańska.

Zobacz zdjęcia ze spotkania: Z nestorką przewodników 

Motto Krystyny Stankiewicz i przewodników PTTK z Gdańska brzmi: „Miłość do Gdańska niech idzie w pokolenia”.

Nasz mały Belweder

Było to trzecie spotkanie z cyklu „Zasłużonym w historii Miasta Gdańska”, dotychczas tytuł otrzymali: Tadeusz Matusiak i prof. dr hab. Jerzy Młynarczyk.

Uroczystość odbyła się 15 października 2013 r., organizatorami są: Stowarzyszenie „Nasz Gdańsk” oraz Muzeum Historyczne Miasta Gdańska, patronat nad przedsięwzięciem sprawował prezydent Miasta Gdańska, Paweł Adamowicz. Patronem medialnym był „Dziennik Bałtycki”.

Tuż przed godziną dwunastą na przedprożu Dworu Artusa, uczestnicy uroczystości wysłuchali koncertu carillonowego w wykonaniu Anny Kasprzyckiej. Zabrzmiały – wybrane przez Krystynę Stankiewicz – utwory patriotyczne, wśród nich „Pieśń o Ziemi Naszej” do słów Wincentego Pola, z muzyką Józefa Sierosławskiego. Przeniesiono się do Wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta. Krystynie Stankiewicz asystowały postacie w strojach starogdańskich. Wśród gości obecni byli: przedstawiciele władz Miasta Gdańska, przewodnicy PTTK, muzealnicy, reprezentanci stowarzyszeń społeczno – kulturalnych Trójmiasta i Pomorza. Młode pokolenie reprezentowali uczniowie: Gimnazjum nr 8 im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku oraz Gimnazjum nr 2 im. Jana Heweliusza w Gdańsku, towarzyszyli im nauczyciele.

Wprowadzono sztandar Koła Przewodników Miejskich i Terenowych im. Franciszka Mamuszki przy Oddziale  PTTK w Gdańsku.

– Dzięki inicjatywie Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk” na czele z profesorem Andrzejem Januszajtisem osoby, które nie zawsze mają okazję być w Belwederze, albo w Pałacu Prezydenckim, ale zasługują na nadzwyczajne wyróżnienie, spotykają się w naszym małym Belwederze – Ratuszu Głównego Miasta Gdańska – powiedział Adam Koperkiewicz, dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. – Witam serdecznie panią Krystynę Stankiewicz.

Pierwsi przewodnicy za Św. Wojciecha

– Sądzę, że oprowadzano kiedyś gości, którzy chcieli oglądać malowidła w grotach, kto to czynił – nie wiem, być może kapłani, ale na pewno to byli pierwsi przewodnicy – zaczął wypowiedź doc. dr inż. Andrzej Januszajtis, prezes Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk”. – Miasta takie, jak Gdańsk, miały przewodników, niekoniecznie zawodowych. Przybył tutaj Święty Wojciech by ochrzcić wielu ludzi, a potem wyruszył do pogańskich Prus, gdzie znalazł śmierć męczeńską. Myślę, że tysiąc lat temu ktoś przybyłym do grodu nad Motławą pokazywał – czy to wały obronne, czy to siedzibę władcy.

Podobnie bywało później, przy odwiedzinach królów, wiadomo, że Łokietek bawił tutaj dwa razy, później każdy polski król odwiedzał Gdańsk, a niektórzy czynili to nawet siedem razy, jak Zygmunt III Waza, zachowały się opisy, relacje z ich wizyt, kontynuował Januszajtis. A kiedy już była latarnia morska w Wisłoujściu, mówca myślał nie o pierwszym ogniu palonym na wieży od 1482 roku, ale o prawdziwej morskiej latarni, zainstalowanej w końcu XVI wieku, z hełmem na wieży, wybudowanym według projektu Antoniego van Obberghena, każdy król polski odwiedzał Wisłoujście. Bywali tam nie tylko królowie i ktoś ich oprowadzał – rajca, czy komendant twierdzy, ktoś, kto pełnił rolę przewodnika.

Przewodnictwo profesjonalne zaczęło się w Gdańsku na początku XIX wieku, kiedy pojawiły się pierwsze biura podróży, takie, jak słynne biuro Cooka. I w ślad za tym pojawili się profesjonalni przewodnicy, opowiadał Januszajtis. Kiedy zaczęło działać kąpielisko w Sopocie, pojawiły się drukowane informatory, ale wydawnictwa związane z kąpieliskiem nie wspominają o ludziach – przewodnikach.

Jednym z pierwszych pisanych przewodników po Gdańsku wydano w 1729 roku, związany był z połączeniem pocztowym, a więc funkcję przewodników mogli pełnić wtedy urzędnicy poczty, woźnice.

Nauczyciel, opiekun, historyk, propagator miasta

Pierwsza organizacja turystyczna, która zajmowała się oprowadzaniem gości, powstała w Gdańsku w 1907 roku, nazywała się Danziger Verkehrszentrale. To są czasy, kiedy Gdańsk nie należał do Polski.

Działalność przewodnicką  kontynuowano w Gdańsku przed wojną, działały wtedy szkoły przewodników.

– Przewodnik jest nauczycielem, opiekunem, historykiem, propagatorem swojego miasta – kontynuował doc. dr inż. Andrzej Januszajtis. – Oczywiście zwracamy głównie uwagę na pamiątki przeszłości, ale nie sposób uniknąć omawiania współczesności.

Jeżeli pojawiają się budowle niezwykłe, na przykład stadion PGE Arena, przebudowa całego układu komunikacyjnego, obwodnica południowa, Port Północny, najgłębszy port na Bałtyku, w którym mogą być przyjmowane największe statki, każdy przewodnik o tym mówi.

Przewodnik musi umieć pracować z grupą, w której wszystko może się wydarzyć, trzeba umieć reagować, zwrócił uwagę Januszajtis. Przewodnicy oprowadzają nie tylko gości z zewnątrz, ale także uczniów miejscowych szkół, w ten sposób prowadzą żywe lekcje historii.

– Wybraliśmy na „Zasłużonego w historii Miasta Gdańska” Krystynę Stankiewicz, osobę reprezentującą środowisko przewodników gdańskich – kontynuował mówca. – Chcemy w ten sposób oddać hołd wszystkim gdańskim przewodnikom.

Życzył następnie laureatce, żeby oprowadzała wycieczki tak długo, jak będzie mogła, żeby była zawsze zdrowa, uśmiechnięta, żeby spotykały ją radości, a jeżeli zdarzy się coś przykrego, żeby mogła to pokonać i odczuwać po tym jeszcze większą satysfakcję z działania.

– Wielka Sala Wety to królewska sala, wielokrotnie gościli tu polscy królowie – powiedział Stanisław Sikora, Wiceprezes Zarządu Głównego PTTK. – Pani Krystyna jest świetnym przykładem wybitnego obywatela miasta, który przez kilkadziesiąt lat, mozolnie i systematycznie, dawał z siebie wszystko to, co najlepsze w sensie pracy zawodowej, ale przede wszystkim pracy społecznej.

Wykonała ogromną pracę promocyjną na rzecz Gdańska, Ziemi Pomorskiej i nadal pracuje społecznie.

Szczęście do mieszkańców

Koło Przewodników Miejskich i Terenowych im. Franciszka Mamuszki przy Oddziale  PTTK w Gdańsku jest najstarszym kołem na Pomorzu, sztandar dla Koła ufundował w 1981 roku prof. dr hab. Jerzy Młynarczyk, ówczesny prezydent Miasta Gdańska. W 2008 roku Koło wyróżniono Medalem św. Wojciecha za wybitny wkład w działalność promocyjną na rzecz Gdańska.

– W tym tkwi zasługa pani Krysi, ze jest przewodnikiem z krwi i kości – kontynuował Sikora.

– Tworzyła pierwsze materiały i opracowania na temat zabytków Gdańska, w tym o Ratuszu Głównego Miasta, z którego korzystali przewodnicy – powiedziała między innymi Barbara Ząbczyk – Chmielewska, Prezes Pomorskiej Federacji Przewodnickiej PTTK.

Obdarzona jest wyjątkową zdolnością nawiązywania kontaktów między ludźmi. Odegrała absolutnie niepodważalną rolę w integracji środowiska przewodników. Organizowała spotkania dla emerytowanych przewodników, odwiedzała chorych, samotne koleżanki i kolegów, którzy duszą byli cały czas z nami, zauważyła Ząbczyk – Chmielewska.

– Sześćdziesiąt dwa lata temu zaczynałam pracę przewodnicką, miałam wtedy  dwadzieścia jeden lat, byłam pełna sił, wigoru – powiedziała wzruszona Krystyna Stankiewicz. – Tuż po wojnie przyjeżdżali do Gdańska ludzie z trudnymi życiorysami, okaleczeni przez wojnę, z nastawieniem, że zwiedzają niemieckie miasto, opowieść przewodników musiała być taka, żeby ich przekonać, że to było zawsze polskie miasto.

Gdańsk ma szczęście do mieszkańców, zauważyła nestorka przewodników. Gdy obserwujemy jego rozbudowę na przestrzeni wieków, widać wyraźnie, że zrobili to patrycjusze. Inwestowali pieniądze uzyskiwane z handlu w swoje kamieniczki i inne obiekty.

– Miasto z roku na rok piękniało, kolejne wojny zmuszały gdańszczan do odbudowy, jak przyjeżdżają wycieczki, szczególnie zagraniczne, nie mogą uwierzyć, że Gdańsk był zniszczony, powiedziała Krystyna Stankiewicz.

* * *

Krystyna Stankiewicz otrzymała także: Medal Heweliusza  – wręczył Adam Koperkiewicz, dyrektor Muzeum Historii Miasta Gdańska, Dyplom Uznania Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk” – wręczył doc. dr inż. Andrzej Januszajtis, Medal Zarządu Głównego PTTK  – wręczył Henryk Miłoszowski, prezes Sejmiku Prezesów PTTK, wyróżnienie Pomorskiej Federacji Przewodnickiej PTTK oraz Odznakę Przewodnika Pomorskiego. Odśpiewano jej „Sto lat!” Życzeniom składanym pani Krystynie przez brać przewodnicką z terenu całego Pomorza nie było końca, otrzymała naręcze przepięknych, kolorowych kwiatów.

Goście wpisywali swoje refleksje do wyłożonej w sali księgi pamiątkowej, ufundowanej przez miasto.

Katarzyna Korczak

Zdjęcie uczestników uroczystości przed Dworem Artusa. Fot. Janusz Wikowski

15 października w samo południe na przedprożu Dworu Artusa w Gdańsku uczestnicy uroczystości – członkowie i sympatycy  „Naszego Gdańska” oraz przewodnicy stanęli z Krystyną Stankiewicz do wspólnego zdjęcia. Wysłuchano koncertu carillonowego w wykonaniu Anny Kasprzyckiej. Zagrała dwie melodie patriotyczne wybrane. Muzykę do pierwszego utworu napisał Józef Sierosławski. Autorem słów jest Wincenty Pol, autor poematu „Pieśń o ziemi naszej” (napisał w 1835 r., wydał 1843 r.). Drugą pieśnią była „Prząśniczka” Stanisława Moniuszki.

W Wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta odbyła się główna uroczystość.

Uroczystość otworzył  Adam Koperkiewicz, dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Następnie wystąpili: doc. dr inż. Andrzej Januszajtis – Prezes Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk”, Stanisław Sikora – Wiceprezes Zarządu Głównego PTTK i Prezes Oddziału PTTK w Gdańsku oraz Barbara Ząbczyk – Chmielewska – Prezes Pomorskiej Federacji Przewodnickiej PTTK.

Po laudacji przedstawicielka Urzędu Miasta wręczyła Krystynie Stankiewicz Medal Prezydenta Miasta Gdańska. Pani Stankiewicz otrzymała także specjalne dyplomy i wyróżnienia, m.in. od Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk” oraz PTTK.

Zobacz zdjęcia z uroczystości

Krystyna Stankiewicz w Ratuszu podczas uroczystości. Fot. Janusz Wikowski

Prof. Andrzej Januszajtis – prezes Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk” wygłasza laudację. Od prawej: Barbara Ząbczyk – Chmielewska – Prezes Pomorskiej Federacji Przewodnickiej PTTK, Stanisław Sikora – Prezes Oddziału PTTK w Gdańsku oraz Adam Koperkiewicz – Dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Fot. Janusz Wikowski

Członkowie i sympatycy „Naszego Gdańska” w Ratuszu podczas uroczystości. Fot. Janusz Wikowski

Członkowie i sympatycy „Naszego Gdańska” w Ratuszu podczas uroczystości. Fot. Janusz Wikowski

Zaproszeni goście – przewodnicy w Ratuszu podczas uroczystości. Po lewej – główny organizator uroczystości dyrektor Biura Stowarzyszenia „Nasze Gdańsk” Rufin Godlewski. Fot. Janusz Wikowski

Przewodnicy gdańscy z panią Stankiewicz przed Dworem Artusa. Fot. Janusz Wikowski

Wśród gości – młodzież z Gimnazjum nr 8 im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańskiej. Fot. Janusz Wikowski

Dla żyjących w strachu przed nieuchronne zbliżającym się Wehrmachtem ludności, agresja ZSRR w dniu 17 września 1939 r. stanowiła pogrzebanie wszelkich nadziei. Okrucieństwa i nieludzkie wprost zachowanie wojsk radzieckich wkraczających  na wschodnie tereny polski nie pozostawiały wyboru. Z takim przeciwnikiem trzeba było walczyć , zwyciężyć albo zginąć, ale walczyć!

17 września 2013 r. pod pomnikiem Golgoty Wschodu na cmentarzu przy  ul. Łostowickiej w Gdańsku odbyły  się  uroczystości upamiętniające ofiary sowieckiej agresji na Polskę. Liczba wszystkich ofiar wśród obywateli polskich, którzy w latach 1939-1941 znaleźli się pod sowiecką okupacją, do dziś nie jest w pełni znana.

O godz. 10 przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych, organizacji kombatanckich, sybiracy, reprezentanci Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk,  a także seniorzy z klubu „Motława” działający przy   tym stowarzyszeniu oddali im hołd.

Druga część uroczystości odbyła się w Szymbarku koło Kościerzyny. W ramach obchodów X Światowego Dnia Sybiraka o godz.13 w szymbarskiej kaplicy pw. św. Rafała Kalinowskiego odprawiona została msza św. pod przewodnictwem emerytowanego metropolity gdańskiego abp. Tadeusza Gocłowskiego, z udziałem emerytowany biskupa diecezji Karaganda w Kazachstanie, abp. Jana Pawła Lengi, który wygłosił homilię. Uczestniczył w niej również  prezydent Lech Wałęsa, Sybiracy oraz członkowie Rodzin Katyńskich i Ponarskich, osoby, które przeżyły wojnę oraz te, które podczas walki o wolność ojczyzny straciły swoich bliskich.

Po Mszy św. w ramach wielogodzinnych obchodów, odsłonięto pomnik niedźwiadka Wojtka, syryjskiego niedźwiedzia brunatnego, którego zaadoptowali i wciągnęli w swoje szeregi żołnierze 2. Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa w Iranie w 1942 r. Niedźwiedź był żołnierzem 22. Kampanii Zaopatrzenia Artylerii, miał książeczkę wojskową i swój przydział prowiantu. Przeszedł z korpusem przez Irak, Palestynę, Egipt, do Włoch. Uczestniczył w bitwie pod Monte Cassino. Po wojnie został członkiem Towarzystwa Polsko- Szkockiego w Glasgow i cieszył się żołnierską sławą w całej Europie. Żywot zakończył 2 grudnia 1963 r. w zoo w Edynburgu.

Podczas uroczystości tradycyjnie wręczone zostały odznaki sybiraków i nagrody Bursztynowe Drzewo. Zebrani wysłuchali  wystąpień m.in. prezesa Związku Sybiraków oraz przedstawicieli Rodzin Katyńskich i Instytutu Pamięci Narodowej, a także Prezydenta Miasta Gdańska Pawła Adamowicza. Popołudnie upłynęło na spotkaniach, rozmowach, prezentacjach filmów i książek. W zjeździe uczestniczyło kilkuset gości z Polski i zagranicy.

Małgorzata Lewandowska