GDAŃSK. Prof. Andrzej Januszajtis – prezes Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk” swoje 87. urodziny spędził w przyjacielskim gronie członków Stowarzyszenia.

W dniu 25.08.2015 r. po wakacyjnej przerwie odbyło się spotkanie Zarządu Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk”. Głównym punktem tego spotkania była 87. rocznica urodzin profesora Andrzeja Januszajtisa. Przybyli licznie zaproszeni goście i członkowie Stowarzyszenia  Wstępem rozpoczęcia tego spotkania było złożenie najserdeczniejszych życzeń i podziękowanie za wielki wkład pana profesora w kultywowanie historii naszego miasta i za dbanie o właściwy styl architektoniczny dla powstających obiektów. Wręczono kwiaty, upominki, zaśpiewano „Sto lat”.

Z okazji urodzin wiersz wyrecytował aktor Ryszard Jaśniewicz.

Po przemówieniu pana profesora Andrzeja Januszajtisa odbyło się uroczyste przyjęcie z poczęstunkiem, które upłynęło w bardzo miłej atmosferze.

Tekst i zdjęcia: Wacław Janocki

Od lewej Lech Wałęsa, Andrzej Siewruk, Ewa Januszajtis, Andrzej Januszajtis

Z okazji 35 rocznicy obchodów sierpniowych i zbiegających się z tym urodzin prof. Andrzeja Januszajtisa, b. prezydent Lech Wałęsa zaprosił Państwa Januszajtisów na spotkanie.

Wizyta przebiegała w bardzo miłej atmosferze wspomnień lat minionych oraz rozmowie na temat inicjatyw Stowarzyszenia Nasz Gdańsk dla naszego miasta. Prof. Andrzej Januszajtis poruszył wątki zabudowy Gdańska i otrzymał pełne poparcie pana  Lecha Wałęsy dla naszych pomysłów.

Lech Wałęsa podarował profesorowi w prezencie urodzinowym swoją autobiografię w języku angielskim, a żonie pana profesora, pani Ewie, wręczył piękny bukiet kwiatów. Prof. Januszajtis odwzajemnił się Księgą Jubileuszową Cechu Piekarzy, do której napisał wstęp historyczny.  Spotkanie zakończyło się pysznym deserem w zaprzyjaźnionej cukierni Grzegorza Pellowskiego. Organizatorem spotkania był wiceprezes Stowarzyszenia Nasz Gdańsk, Andrzej Siewruk, współpracujący z Kancelarią Lecha Wałęsy.

Tekst i zdjęcia: Lucyna Tyczyńska

Od lewej Lech Wałęsa, Andrzej Siewruk, Andrzej Januszajtis, Ewa Januszajtis

W ramach obchodów 70 – lecia I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku, w budynku Europejskiego Centrum Solidarności (ECS) zorganizowana została uroczysta sesja wspomnieniowa, poświęcona pani profesor Lucylli Pisarskiej, której patronowało m.in. Stowarzyszenie ,,Nasz Gdańsk’’. W sobotę 13 czerwca, pomimo upalnego i słonecznego dnia, licznie przybyło wiele osób zainteresowanych postacią legendarnej nauczycielki oraz dawni uczniowie i uczennice profesor, a także grono nauczycielskie gdańskiej ,,Jedynki’’.

Sesja, o której mowa, to swego rodzaju lokalny ewenement, tak jak ewenementem i prawdziwą lokalną znakomitością była właśnie pani profesor Lucylla. Słusznie napisano w zapowiedziach uroczystości, że we wspomnieniach wielu pokoleń absolwentów „Jedynki” pozostawiła ona nieprzemijające uczucie wzajemnej serdeczności, jako wyjątkowy pedagog i osoba o niezłomnym charakterze. Była nauczycielem i pedagogiem z powołania, osobą o skomplikowanym życiorysie, która pomimo rozlicznych przeciwieństw losu nieprzerwanie przez wiele lat realizowała swoją niezrównaną pasję nauczania. Kształtowała nie tylko umysły, ale i charaktery swoich uczniów, dając im swoją osobą przykład, jak w obliczu wyzwań dnia codziennego pozostać dobrym, uczynnym, porządnym człowiekiem i obywatelem.

Wyjątkowość samej sesji wspomnieniowej polega na tym, że choć odbyła się ona pod patronatem Pani Dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego i Pana Prezydenta Miasta Gdańska, to pomysłodawczyniami uroczystości są dwie absolwentki „Jedynki” i jednocześnie uczennice pani profesor: Dominika Ikonnikow i Anna Sadowska. Zazwyczaj jest tak, że uczniowie stosunkowo szybko i łatwo zapominają o swoich nauczycielach, ba – często nawet, z różnych powodów, wręcz nie chcą o nich pamiętać. W tym wypadku jest jednak inaczej. Obie absolwentki już czas jakiś temu opuściły szacowne mury I LO, ale w dalszym ciągu przechowują w pamięci obraz swojej ulubionej łacinniczki.

W pamięci, ale również i w sercach, co widać było podczas odczytów współorganizatorek, które z pasją i wrażliwością przedstawiały koleje losu swojej bohaterki. Należy również wspomnieć o serdecznym wstępie do sesji, wygłoszonym przez panią dyrektor „Jedynki” Elżbietę Krupę-Grabowską. Pan profesor Andrzej Januszajtis uświetnił sesję swoim, jak zawsze interesującym wykładem pod tytułem ,,Budynki Jedynki”. Historia szkoły bowiem, jak się okazało, wcale nie ogranicza się do wymienionych 70 lat jubileuszu. Jak przedstawił w swym wykładzie pan profesor, może się ona pochwalić 580-letnią tradycją, o ile tylko nawiąże do „Petrischule”, swej bezpośredniej poprzedniczki, zlokalizowanej najpierw na Starym Przedmieściu, a potem na Starym Mieście, w dzisiejszym budynku I Liceum.

Po przerwie, w trakcie której część zgromadzonych udała się na dach Europejskiego Centrum Solidarności podziwiać malowniczy widok Śródmieścia Gdańska, przedstawiono wzruszającą miniaturę filmową poświęconą profesor Pisarskiej, zrealizowaną przez Wojtka Ostrowskiego, w której zawarto materiały z kronik Szkoły oraz z archiwum rodziny prof. Pisarskiej. Zwieńczeniem sesji były wspomnienia Jolanty Manthey, nauczycielki I Liceum oraz bliskiej koleżanki prof. Pisarskiej. Wszystkie prelekcje i odczyty zostały nagrodzone przez zgromadzoną w ECS publiczność zasłużonymi, gromkimi brawami. Krótką relację poświęciła uroczystości także gdańska „Panorama” (http://gdansk.tvp.pl/20453289/13062015-2200)

Autorki i pomysłodawczynie sesji wspomnieniowej nie wyczerpały tematu, a jedynie podjęły pewną próbę zwrócenia uwagi na tę interesującą ze wszech miar, niebanalną postać. Aby w pełni przywrócić pamięć i rzucić światło na nieznane wątki z biografii Lucylli Pisarskiej, obie współorganizatorki planują publikację monografii o życiu i działalności pedagogicznej pani profesor. Z uwagi na fakt, iż publikacja ta zostanie sfinansowana dzięki wsparciu i szczodrości wszystkich zainteresowanych, ten szczytny niewątpliwie cel można wesprzeć wpłatą na poniższe konto:

• Komitet Społeczny im. prof. Lucylli Pisarskiej
• Plus Bank
• nr konta: 10 1680 1277 0000 0007 2755 8135
• swift code: IVSEPL PP

Tomasz Sadowski

Zdjęcia: Tadeusz Szczęsny

W gronie finalistów turnieju wiedzy o D.G. Fahrenheicie prof. Andrzej Januszajtis, Joanna Mieszkowska (piąta od lewej), Lucyna Siewruk i Andrzej Siewruk. Fot. Joanna Mieszkowska

GDAŃSK. 24 maja przypada 329. rocznica urodzin D.G. Fahrenheita – słynnego gdańskiego fizyka. Urodziny swojego patrona szkoły świętowano na Wyspie Sobieszewskiej – w Świbnie.

22 maja br. Fundacja Fahrenheit Polonia i Szkoła Podstawowa nr 88 im. D.G. Fahrenheita zorganizowały wspaniałą uroczystość z okazji 329. urodzin swego patrona. Ku czci słynnego gdańszczanina w Zespole Kształcenia Podstawowego i Gimnazjalnego nr 25 w Gdańsku – Świbnie odbyła się akademia.

Gości powitała dyrektor Sławomira Suska oraz organizatorka turnieju wiedzy o D.G. Fahrenheicie Joanna Mieszkowska. Na otwarcie ceremonii uczniowie przygotowali przedstawienie, mające na celu przypomnienie najważniejszych faktów z życia patrona szkoły. Następnie prof. Andrzej Januszajtis otworzył obchody urodzinowe. Jego przemówienie wywarło ogromne wrażenie na słuchaczach. Prof. Januszajtis potrafi bowiem w interesujący sposób dzielić się swoją bezcenną wiedza na temat historii Gdańska oraz jego mieszkańców.

Następnie Lucyna Siewruk, wiceprezes Fundacji Fahrenheit Polonia, zachęciła uczniów do wzięcia udziału w konkursach, zorganizowanych przez grono pedagogiczne szkoły w Świbnie. Najmłodsze dzieci udały się do różnych miejsc w szkole, gdzie odbywały się warsztaty artystyczne i zawody sportowe. Natomiast czternaścioro finalistów turnieju wiedzy o Danielu Gabrielu Fahrenheicie walczyło o wygraną w jednej z sal szkolnych.

W komisji zasiedli: prof. Andrzej Januszajtis – prezes Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk”, Andrzej Siewruk – wiceprezes Fundacji Fahrenheit Polonia oraz Adam Kurowski – były dyrektor Zespołu Kształcenia Podstawowego i Gimnazjalnego nr 25 w Gdańsku – Świbnie. Po ogłoszeniu wyników turnieju wszyscy uczestnicy otrzymali sportowe gadżety. Trójkę pierwszych laureatów Fundacja Fahrenheit Polonia obdarowała pucharami i nagrodami – sprzętem elektronicznym do odtwarzania muzyki.

Nikt z uczestników konkursu nie poczuł się przegrany, każdy uczeń został doceniony. Uczestnicy otrzymali podarunki i gratulacje od organizatorów. Uczniowie wykazali się ogromną wiedzą o Danielu Gabrielu Fahrenheicie oraz chęcią zdobywania szczegółowych informacji na jego temat. Można było to zaobserwować podczas wypowiedzi prof. Andrzeja Januszajtisa, którego uczestnicy konkursu słuchali bardzo uważnie i zadawali mu wiele pytań, dotyczących słynnego gdańskiego fizyka. Po zakończeniu uroczystości urodzinowych patrona szkoły delegacja Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk” i Fundacji Fahrenheit Polonia udała się do Głównego Miasta, aby złożyć wiązanki pod gablotą z termometrem Daniela Gabriela Fahrenheita.

Lucyna Siewruk

Św. Włodzimierz w Gdańsku. Fot. Andrzej Januszajtis

GDAŃSK. W piątek, 22 maja 2015 r., placyk przed kościołem św. Bartłomieja (dziś katedra grekokatolicka) na Starym Mieście w Gdańsku wzbogacił się o pomnik św. Włodzimierza, dzieło utalentowanego gdańskiego rzeźbiarza rodem z Ukrainy – Gennadija Jerszowa.

O wielkim księciu kijowskim Włodzimierzu, który po długich latach burzliwego życia nawrócił się i został świętym, najlepiej, choć nie zawsze pochlebnie, informuje w „Powieści lat minionych” kronikarz Nestor. Główną zasługą księcia był przeprowadzony w 988 roku chrzest kijowskiej Rusi. Przed laty miałem okazję oglądać jego pomnik w Kijowie. Oto, co o nim czytamy w polskim przewodniku, wydanym w 1913 roku przez tamtejszą księgarnię Idźkowskiego – ze skrótami i aktualizacją (w nawiasach): „Od strony placu Cesarskiego (dziś Europejski) stromą ścieżką wchodzimy na górę Św. Włodzimierza. Ze środkowego i górnego tarasu otwiera się rozległy widok na Dniepr… W roku 1853 cesarz Mikołaj rozkazał postawić na środkowym tarasie góry pomnik św. Włodzimierza. Cokół przedstawia pryzmę ośmioboczną, na wierzchu której wznosi się postać św. Włodzimierza, trzymającego w prawej ręce krzyż a w lewej czapkę wielkoksiążęcą. Krzyż, wieczorami, za inicjatywą i kosztem p. Mogilcewa, oświetlany bywa elektrycznością. Od strony Dniepru, na jednej z ośmiu płaszczyzn umieszczona wypukłorzeźba przedstawia chrzest kijowian. Posąg i rzeźby odlane są ze spiżu. Całość mierzy 27 arszynów (19,2 m) wysokości, spiżowa figura księcia waży 350 pudów (5,72 t) i ma 15 arszynów (10,7 m).” Rozmiary wydają się ogromne, ale chodziło o to, żeby pomnik było dobrze widać z drugiego brzegu Dniepru, który ma w tym miejscu ponad 600 m szerokości. Nasz pomnik jest oczywiście o wiele mniejszy (większy w tym miejscu rozsadziłby otoczenie), ale dzięki swoim proporcjom dostojny i monumentalny. Św. Włodzimierz Gennadija Jerszowa trzyma w prawej ręce cerkiew, a w lewej krzyż, inny niż w Kijowie. Tamten jest łaciński, z jedną poprzeczką, ten ma trzy równoległe. Górna i dolna są krótsze, środkowa dłuższa. Jak informuje twórca pomnika, jest to krzyż kijowski, powszechnie używany przez grekokatolików. Co ciekawe, dawny krzyż (znak własnościowy) gdańskiego kościoła św. Bartłomieja, pierwotnie rzymskokatolickiego, a po reformacji luterańskiego, miał podobny kształt, z tą jedynie różnicą, że końce głównych poprzeczek przekreślały dodatkowe krótkie. Nieświadome przeczucie późniejszych losów świątyni? Kto wie!

Cieszymy się, że mamy piękny pomnik i rzeźbiarza, który może tworzyć równie piękne następne. Jako pierwszy może powstać pomnik wielkiego gdańszczanina i Europejczyka – Artura Schopenhauera. Wszczęliśmy odpowiednie starania i kiedy przyjdzie czas, zapoznamy naszych Czytelników ze szczegółami.

Andrzej Januszajtis