Coraz bardziej zatłoczone drogi lądowe, zanieczyszczone środowisko i powietrze, hałas, a także wzrastająca ilość wypadków drogowych i ponoszone z tego powodu koszty – to jeden z ważnych spraw nie tylko dla naszego kraju, ale także jeden z problemów europejskiej polityki transportowej. Dobrze się stało, że władze samorządowe sąsiadujących ze sobą województw, pomorskiego i warmińsko – mazurskiego zrobiły pierwszy krok w kierunku reanimowania żeglugi śródlądowej na obszarach dróg wodnych regionu.

W jaki sposób tego dokonać, a równocześnie wdrożyć wymienione wyżej problemy praktycznie, zastanawiano się na konferencji pod nazwą „Rewitalizacja Gospodarcza Obszaru Delty Wisły Poprzez Rozwój Żeglugi Śródlądowej”. Warto zaznaczyć, że opracowanie Programu Rewitalizacji, to wynik pracy zespołu, w którym uczestniczyli pracownicy z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu im. Emanuela Kanta w Kaliningradzie, Politechniki Gdańskiej, Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Elblągu, Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Starym Polu, Departamentu Gospodarki Wodnej Ministerstwa Środowiska, Zarządów Gospodarki Wodnej, Melioracji i Urządzeń Wodnych z Gdańska i Elbląga, a także organów samorządowych i samodzielnych ekspertów.

Praca odbywała się w trzech zespołach roboczych, których koordynatorami byli EWA SZYMAŃSKA, BOGUSŁAW RONŻEWSKI i WACŁAW KASPRZYKOWSKI. Tematyka, jaką zajmowały się wymienione zespoły to: gospodarka, w tym rolnictwo, przemysł i usługi, zabezpieczenia przeciwpowodziowe, melioracja dróg wodnych, infrastruktura, ład przestrzenny i ochrona środowiska. Całość prac komisji była koordynowana przez prof. PIOTRA KOWALIKA. Generalnie uznano, że proekologiczny i wysoce ekonomiczny transport śródlądowy wymaga większego niż dotychczas ogólnego zainteresowania oraz szczególnej troski i wsparcia. Dlatego, w wypełnionej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta Gdańska, z wielkim zainteresowaniem słuchaliśmy fachowych wystąpień ludzi nauki i oddanych sprawie praktyków, którzy z zapałem, a zarazem z wnioskami omawiali poszczególne zagadnienia.

Wcześniej uczestników i zaproszonych gości Konferencji z Marszałkiem Senatu RP BOGDANEM BORUSEWICZEM i Wojewodą Pomorskim ROMANEM ZABOROWSKIM na czele powitał pełnomocnik Marszałka Województwa Pomorskiego ds. rozwoju gospodarczego dróg wodnych ZBIGNIEW PTAK. Marszałek Województwa Pomorskiego JAN KOZŁOWSKI wygłosił interesujący referat o polityce Samorządu Województwa Pomorskiego w zakresie gospodarczego wykorzystania potencjału śródlądowych dróg wodnych Pomorza, a przede wszystkim Żuław. Podobnie Marszałek Województwa Warmińsko- Mazurskiego JACEK PROTAS przedstawił wizję portów nad Zalewem Wiślanym, które powinny być oknem na świat Warmii i Mazur.
Z uwagą wysłuchano też wystąpienia Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury ANNY WYPYCH – NAMIOTKO, o możliwości ratyfikacji przez Polskę „Porozumienia AGN –Europejskie Porozumienie w sprawie Wielkich Dróg Żeglugowych o międzynarodowym znaczeniu”, szans rozwoju żeglugi śródlądowej na Międzynarodowej Drodze Wodnej E-70 w obszarze Polski, oraz promocji i rozwoju transportu wodnego śródlądowego, jako alternatywy wobec transportu drogowego i kolejowego, w tym odciążenia transportowego obszarów metropolitarnych i portów morskich. Kolejnymi tematami wystąpień to: Rewitalizacja gospodarcza Delty Wisły i Zalewu Wiślanego, możliwość rozwoju dróg wodnych i portów rzecznych w regionie oraz koncepcja statków pasażerskich i towarowych nowej generacji dla komunikacji wodnymi drogami śródlądowymi.
Autorami tych referatów byli profesorowie Politechniki Gdańskiej prof. dr hab. inż. PIOTR KOWALIK, prof. dr hab. inż. ADAM BOLT i prof. dr hab. inż.KRZYSZTOF ROSOCHOWICZ . Natomiast prof. dr hab. KRYSTYNA WOJEWÓDZKA-KRÓL z Uniwersytetu Gdańskiego mówiła o Współczesnych tendencjach rozwoju transportu wodnego śródlądowego, a prof. dr hab. JAN OŻDZIŃSKI z AWFiS przedstawił znaczenie szlaków wodnych dla rozwoju turystyki w Delcie Wisły i Zalewu Wiślanego. Z najnowszymi nowoczesnymi metodami badawczymi w projektowaniu statków żeglugi śródlądowej i kabotażowej zapoznał zebranych dr inż. LESZEK WILCZYŃSKI z Centrum Techniki Okrętowej SA., a prezes Spółki „Porty Żeglugi Bydgoskiej” EDWARD OSSOWSKI mówił o możliwościach i stanie technicznym portów żeglugi śródlądowej i kabotażowej. O wsparciu i pomocy publicznej dla rewitalizacji żeglugi śródlądowej w Unii Europejskiej mówił mgr inż. MIROSŁAW RYBCZYŃSKI.

Zebrani na konferencji przyjęli następujące stanowisko w wyniku analizy omawianych zagadnień.
Samorządy Województwa Pomorskiego i Warmińsko-Mazurskiego będą kontynuować działania przyśpieszające rozwój gospodarczy Delty Wisły i rewitalizację infrastruktury Międzynarodowej Drogi Wodnej E-70.
Deklarują własną aktywność i oczekują podobnej aktywności od instytucji państwa przy pokonywaniu wszelkich barier utrudniających dotarcie turystów i inwestorów z obszaru Polski, Rosji i Niemiec na Obszar Delty Wisły.
Stwierdzają, że dla realizacji przyspieszonego rozwoju sieci dróg wodnych Delty Wisły niezbędnym będzie wykreowanie wspólnego systemu edukacji, informacji i promocji tego
obszaru w oparciu o współpracę międzyregionalną i międzynarodową.
Wszelkie działania gospodarcze w obszarze ujścia Wisły oraz rozbudowa infrastruktury powinny dokonywane w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju i dbałość o bezpieczeństwo żeglugi.
Rewitalizacja dróg wodnych osiągnie się jedynie poprzez wsparcie działań województwa i aktywność Rządu RP oraz wsparcie środkami finansowymi Unii Europejskiej.
Nie ma obecnie uzasadnienia do dalszego pozostawania Regionalnych Zarządów Dróg Wodnych w kompetencjach Ministra Środowiska. Aktywność RZDW powinna być realizowanaw obrębie administracji rządowej zajmującej się gospodarką.
Obszar Zalewu Wiślanego jest historycznie miejscem aktywnej działalności gospodarczej i turystycznej. Deklarujemy stanowczą wolę usunięcia wszelkich barier, które dzisiaj uniemożliwiają gospodarczy rozwój gmin w obszarze Zalewu Wiślanego.
Samorządy województw będą dążyły do podniesienia jakości życia mieszkańców gmin, w których rejonie nastąpi w przyszłości znaczne zwiększenie natężenia ruchu turystycznego i towarowego wokół dróg wodnych.
Planowany rozwój komunikacji i transportu wodnego musi się dokonać dzięki wprowadzeniu specjalnych regulacji prawnych i ekonomicznych /np. paliwo bez VAT, preferencje inwestycyjne.
Istniejący potencjał regionu w dziedzinie budownictwa okrętowego należy wykorzystać do budowy nowoczesnych statków śródlądowych dostosowanych do istniejących parametrów dróg wodnych.
Wykorzystanie transportowe i turystyczne Dolnej Wisły, to obecnie warunek niezbędny dla dalszego pomyślnego rozwoju regionu. Niezbędna jest szybka decyzja o przystosowaniu,w pierwszej kolejności, dolnego odcinka Wisły do funkcji transportowych.

MW