Dla żyjących w strachu przed nieuchronne zbliżającym się Wehrmachtem ludności, agresja ZSRR w dniu 17 września 1939 r. stanowiła pogrzebanie wszelkich nadziei. Okrucieństwa i nieludzkie wprost zachowanie wojsk radzieckich wkraczających  na wschodnie tereny polski nie pozostawiały wyboru. Z takim przeciwnikiem trzeba było walczyć , zwyciężyć albo zginąć, ale walczyć!

17 września 2013 r. pod pomnikiem Golgoty Wschodu na cmentarzu przy  ul. Łostowickiej w Gdańsku odbyły  się  uroczystości upamiętniające ofiary sowieckiej agresji na Polskę. Liczba wszystkich ofiar wśród obywateli polskich, którzy w latach 1939-1941 znaleźli się pod sowiecką okupacją, do dziś nie jest w pełni znana.

O godz. 10 przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych, organizacji kombatanckich, sybiracy, reprezentanci Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk,  a także seniorzy z klubu „Motława” działający przy   tym stowarzyszeniu oddali im hołd.

Druga część uroczystości odbyła się w Szymbarku koło Kościerzyny. W ramach obchodów X Światowego Dnia Sybiraka o godz.13 w szymbarskiej kaplicy pw. św. Rafała Kalinowskiego odprawiona została msza św. pod przewodnictwem emerytowanego metropolity gdańskiego abp. Tadeusza Gocłowskiego, z udziałem emerytowany biskupa diecezji Karaganda w Kazachstanie, abp. Jana Pawła Lengi, który wygłosił homilię. Uczestniczył w niej również  prezydent Lech Wałęsa, Sybiracy oraz członkowie Rodzin Katyńskich i Ponarskich, osoby, które przeżyły wojnę oraz te, które podczas walki o wolność ojczyzny straciły swoich bliskich.

Po Mszy św. w ramach wielogodzinnych obchodów, odsłonięto pomnik niedźwiadka Wojtka, syryjskiego niedźwiedzia brunatnego, którego zaadoptowali i wciągnęli w swoje szeregi żołnierze 2. Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa w Iranie w 1942 r. Niedźwiedź był żołnierzem 22. Kampanii Zaopatrzenia Artylerii, miał książeczkę wojskową i swój przydział prowiantu. Przeszedł z korpusem przez Irak, Palestynę, Egipt, do Włoch. Uczestniczył w bitwie pod Monte Cassino. Po wojnie został członkiem Towarzystwa Polsko- Szkockiego w Glasgow i cieszył się żołnierską sławą w całej Europie. Żywot zakończył 2 grudnia 1963 r. w zoo w Edynburgu.

Podczas uroczystości tradycyjnie wręczone zostały odznaki sybiraków i nagrody Bursztynowe Drzewo. Zebrani wysłuchali  wystąpień m.in. prezesa Związku Sybiraków oraz przedstawicieli Rodzin Katyńskich i Instytutu Pamięci Narodowej, a także Prezydenta Miasta Gdańska Pawła Adamowicza. Popołudnie upłynęło na spotkaniach, rozmowach, prezentacjach filmów i książek. W zjeździe uczestniczyło kilkuset gości z Polski i zagranicy.

Małgorzata Lewandowska