Tam, gdzie modlił się Jan Heweliusz. W niedzielę, 22 lutego z przewodnikiem można było bezpłatnie zwiedzić zabytkowy kościół  św. Katarzyny w Gdańsku.

W tym dniu obchodzono bowiem niezwykłe święta –  Międzynarodowy Dzień Przewodnika Turystycznego oraz Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego i przewodnicy oprowadzali chętnych po różnych ciekawych miejscach w całej Polsce.

Z okazji zwiedzenia odremontowanego po pożarze (2006 r.) zabytkowego kościoła skorzystało wielu Gdańszczan i turystów.

Jest to niezwykły kościół. Jak ocenił znawca historii Gdańska, prof. Andrzej Januszajtis, pierwszy obiekt sakralny w miejscu dzisiejszego kościoła św. Katarzyny mógł powstać już w 997 roku – w czasach działalności św. Wojciecha i ma związek z początkami chrześcijaństwa na ziemiach polskich. W swojej historii kościół najpierw należał do katolików, w XVI przeszedł w ręce protestantów. Od 1947 r. gospodarzami kościoła św. Katarzyny są karmelici.

Stanisław Sikora, certyfikowany przewodnik oraz prezes Stowarzyszenia „Nasz Gdańsk” zwrócił uwagę na najcenniejsze obiekty, przypomniał historię, opowiedział ciekawostki związane z obrazami (m.in. Ostatnia Wieczerza, Wjazd Jezusa do Jerozolimy), zabytkową kazalnicą, baptysterium, epitafiami oraz licznymi dawnymi kaplicami (m.in. sukienników, garbarzy, kramarzy oraz stalle straganiarzy). Do XVIII w. każdy filar miał ołtarz i stalle (rzeźnicy, szewcy, kramarze, mydlarze, ławnicy, rajcy, koszykarze, kowale, krawcy, murarze, kamieniarze i młynarze).

Była okazja poznać miejsce, w którym modlił się sławny Gdańszczanin Jan Heweliusz (stalla rajców – przy pierwszych filarach od strony wieży) i gdzie znajduje się jego grób. Mieszkał bowiem niedaleko – na ulicy Korzennej (tam miał swoje obserwatorium). Od 1640 r. aż do śmierci był przełożonym gminy św. Katarzyny. Prawnuk Heweliusza ufundował epitafium na jednym z filarów. Rzeźbiarz Meyer nadał mu postać wyrastającego z konsoli z szarego marmuru czerwonego obelisku z białym medalionem portretowym. Całość zdobią wazy, girlandy i płaskorzeźbione przyrządy astronomiczne. Z baldachimu opada rozsunięta na boki kotara. Na białej tablicy jest napis: Janowi Heweliuszowi z całą czcią należną takiemu mężowi.

Epitafium restaurowano w 1987 r. Pod nim, rok wcześniej, odnaleziono płytę grobową (zasługa prof. Andrzeja Zbierskiego), którą Heweliusz ufundował sobie za życia (w 1659 r.). Zgodnie z jego wolą jest tam napis: „Błogosławieni zmarli, którzy umierają w Panu” i herb, który zrekonstruowano. Obok, w szklanej gablotce, znajduje się fragment tabliczki trumiennej z monogramem J.H. i datą śmierci: 28 stycznia 1687.

* * *

Warto przypomnieć, ze Stowarzyszenie „Nasz Gdańsk” organizuje cykl wycieczek (nie tylko po Gdańsku). Z propozycjami można zapoznać się w portalu nasz.gdansk.pl. Najbliższa wycieczka odbędzie się 10 kwietnia – zwiedzanie Zamku Królewskiego. Natomiast 25 kwietnia będzie wyjazd na Żuławy (O rany, Tulipany!). Zapisy: stanislaw.sikora@pttk.pl.

(JW)

Zdjęcia: Janusz Wikowski

1. Stanisław Sikora opowiada o epitafium i miejscu spoczynku Jana Heweliusza.

Ukrzyżowanie Jezusa – w środkowej nawie prezbiterium.

Ukoronowanie Matki Bożej i Ostatnia Wieczerza.

Filar Jana Heweliusza ((z epitafium).